Zapraszamy
na strony czasopism wydawnictwa:

Rolnik DzierżawcaNowoczesna UprawaRolniczy Przegląd TechnicznyHoduj z głową bydłoHoduj z głową świnie


Sonda
Jak oceniasz swoje zbiory kukurydzy na kiszonkę?
 
Dobrze
Źle
Trudno powiedzieć


Artykuł z numeru: 10/2017

W jakim terminie można stosować herbicydy?


Ogólne założenia ochrony plantacji przed chwastami, to szybkie wyeliminowanie konkurencji, które pozwala na prawidłowy rozwój rośliny uprawnej. Nie stanowi to problemu w gospodarstwach małoobszarowych, ale im większy areał, tym mniej czasu na zabiegi. Zdarza się, że ze względów organizacyjnych terminy oprysków opóźniają się. Do kiedy więc jesienią można stosować herbicydy?

Można to określać terminem kalendarzowym, czyli konkretnym dniem jakiegoś miesiąca lub terminem fenologicznym, a więc np. do końca jesieni, do końca wegetacji, do pierwszych przymrozków. Termin zabiegu może też być określony fazą wzrostu zbóż, co jest związane z selektywnością. Czas wykonania zabiegu można także powiązać z fazą wzrostu chwastów. Na ogół herbicydy selektywne niszczą chwasty do pewnego momentu ich rozwoju, a w późniejszej fazie wiele gatunków nabiera odporności na stosowane dawki środków.

Według kalendarza

W przypadku odchwaszczania zbóż konkretne daty przydatne są jedynie do celów organizacyjnych i narzucone wyłącznie przez zarządzających polami. Przy zwalczaniu chwastów w roślinach jednoliściennych pewne ramy wyznaczono dla użytków zielonych, jako upraw wieloletnich. Różnorodność terminu siewu poszczególnych gatunków zbóż, gęstość siewu, a także rejonizacja, eliminują ten rodzaj wyznaczania czasu wykonywania oprysków.

Zgodnie z terminem fenologicznym

W tym przypadku najpopularniejsze jest określenie „do końca wegetacji jesiennej”, chociaż to sformułowanie dość lekkomyślne, bo pozwala na wykonanie zabiegu w przeddzień wejścia uprawy w okres zimowania. A może się zdarzyć, że po wykonaniu oprysku temperatura gwałtownie obniży się, co będzie początkiem spoczynku wegetacyjnego. Zjawisko to jest bardzo niekorzystne, ponieważ zabieg chwastobójczy może spowodować stres u rośliny uprawnej, a do jej regeneracji potrzebny jest czas. Jeżeli go nie ma, roślina traci kondycję, co może ujemnie wpłynąć na jej przezimowanie. Ponadto, w niskiej temperaturze większość herbicydów szybciej traci swą aktywność i tym samym wykazuje słabe działanie chwastobójcze.

Warto zwrócić uwagę, że niektóre etykiety zamieszczają odpowiednie informacje, np. w zaleceniach dla preparatu Lexus 50 WG czytamy: „ Przy stosowaniu jesiennym, po zastosowaniu środka powinny mieć miejsce 1-2 tygodnie aktywnej wegetacji”.

Innym przykładem fenologicznych terminów ograniczających zabiegi mogą być przymrozki. Niestety, uwagi na ten temat zamieszczone w etykietach preparatów przeważnie są niejasne i niedokładne. Ostrzeżenia dotyczą np. zalecenia niewykonywania zabiegu przed i po spodziewanych przymrozkach lub przed wysokimi przymrozkami. Od razu nasuwają się pytania: czy spodziewany przymrozek to taki, który występuje dobę, dzień, kilka godzin, czy godzinę przed zabiegiem? To samo dotyczy ewentualnych przymrozków po zabiegu. Nurtuje także pytanie, co to jest wysoki przymrozek? Minus 5 st. C, minus 3 st., a może już minus 0,5 st.?

Niekonsekwencji jest więcej. Przykładowo w etykiecie pewnego preparatu można przeczytać: „W przypadku niekorzystnych warunków atmosferycznych (np. przymrozków), istnieje możliwość wystąpienia uszkodzeń roślin uprawnych po zastosowaniu środka, które przemijają i nie wpływają ujemnie na plon oraz jego parametry”. W tej samej etykiecie w innym miejscu zamieszczono ostrzeżenie: „Środka nie stosować w przypadku zagrożenia nocnymi przymrozkami”.

Wykonując zabiegi herbicydowe, poczynając od fazy początku krzewienia, trudno ominąć przymrozki. Zdarza się, że przymrozek powoduje uszkodzenia widoczne jako pożółkniecie szczytów blaszek. Oczywiście lepiej takich przypadków unikać, ale analizując setki zdarzeń okazuje się, że ewentualne objawy szybko zanikają i nie mają większego wpływu na dalszy rozwój zbóż.

W określonej fazie wzrostu

W jesiennym programie odchwaszczania zbóż najpóźniejszym terminem stosowania herbicydów, określonym fazami wzrostu, jest faza końca krzewienia. Nie wszystkie zboża ją osiągają, stąd termin ten można uważać za równoznaczny określeniu „do końca wegetacji”. W praktyce za późny można już uznać zabieg wykonany w fazie pełni krzewienia. Jednak w silnie rozkrzewionych roślinach (głównie w jęczmieniu) nie zaleca się zabiegów nalistnych z powodu ewentualnych utrudnień w dotarciu cieczy roboczej do chwastów. Na plantacjach, zwłaszcza gęsto sianych, zielona masa zbóż „przykrywa” chwasty.

Optymalny termin zabiegów nalistnych przypada na moment, gdy większość chwastów znajduje się w młodych fazach rozwojowych (siewki). W tym czasie można stosować najniższe z zalecanych (a nawet niższe) dawki. Podczas późnych zabiegów problemem jest dobór substancji czynnych skutecznie zwalczających silnie rozwinięte chwasty. Pod tym względem warto rozpatrzyć działanie substancji działających doglebowo, ale zalecanych także późno nalistnie. Tak działa diflufenikan (DFF). To substancja czynna zalecana bezpośrednio po siewie, ale również do końca jesiennej wegetacji, bez względu na fazę zbóż. Termin stosowania nie zmienia sposobu jej działania. Stąd należy pamiętać, że diflufenikan i jemu podobne można stosować późno, ale pod warunkiem, że chwasty są młode, a gleba wilgotna.

Jednak bardziej prawdopodobne jest, że w trakcie późnych zabiegów chwasty znajdują się w zaawansowanych fazach rozwojowych. Wtedy najbardziej przydatną substancją czynną będzie florasulam, który w przypadku starszych chwastów działa dość wolno, ale skutecznie. Dobre efekty można też uzyskać po zastosowaniu syntetycznych auksyn (2,4-D, dikamba, MCPA). Warunkiem jest ok. siedmiu dni dobrej pogody, o temperaturze oscylującej od 8 do 10 st. C. Późną jesienią trudno o taką aurę, ale zdarza się, i wtedy można to wykorzystać. 

Cały tekst możesz przeczytać w październikowym numerze miesięcznika „Przedsiębiorca Rolny”

inż. Adam Paradowski
Zakład Herbologii i Techniki Ochrony Roślin
IOR – PIB w Poznaniu

Fot. Tytus Żmijewski



Komentarze
Dodaj komentarz
Zobacz wszystkie komentarze
 
© 2013 copyright APRA, wszelkie prawa zastrzeżone