Zapraszamy
na strony czasopism wydawnictwa:

Rolnik DzierżawcaNowoczesna UprawaRolniczy Przegląd TechnicznyHoduj z głową bydłoHoduj z głową świnie


Sonda
Jak oceniasz swoje zbiory kukurydzy na kiszonkę?
 
Dobrze
Źle
Trudno powiedzieć


Pod naszym patronatem

57. Sesja Naukowa Instytutu Ochrony Roślin – PIB

2017-02-13

Od 70 do 97 proc. polskich rolników zna zasady integrowanej ochrony roślin, a mimo to pozostałości pestycydów wykrywane są w 30-40 proc. próbek żywności pochodzenia roślinnego. W 0,5-1,5 proc. próbek normy pozostałości pestycydów są przekroczone.

- To i tak lepszy wynik niż średnia unijna – 5 procent próbek z przekroczeniami najwyższych dopuszczalnych norm pozostałości środków ochrony roślin – mówił dr Bogusław Rzeźnicki, dyrektor Departamentu Hodowli i Ochrony Roślin w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi podczas otwarcia 57. Sesji Naukowej IOR-PIB w Poznaniu. – Jednak cel, który sobie stawialiśmy, czyli mniej niż 1 procent próbek żywności pochodzenia roślinnego z przekroczeniami pozostałości pestycydów nie został osiągnięty - przyznał.

Cel ten został zapisany w „Krajowym Planie Działania na rzecz ochrony ryzyka związanego ze stosowaniem środków ochrony roślin na lata 2013-17” (KPD). Pozostałe dwa główne cele, czyli zapoznanie ponad 90 proc. rolników z zasadami integrowanej ochrony roślin i mniej niż 0,1 proc. pozostałości pestycydów w próbkach żywności pochodzenia zwierzęcego oraz w paszach udało się zrealizować. Sporadycznie wykrywane są pozostałości pestycydów w wodzie pitnej czy głębinowej. Natomiast w wodach powierzchniowych i osadach dennych znajdują się nawet substancje czynne już dawno wycofane z użycia.

Szkodniki na platformie

2017 jest ostatnim rokiem 5-letniego KPD, realizowanego we wszystkich krajach unijnych. – Nie nakłada on żadnych obowiązków na rolników i przedsiębiorców rolnych – podkreślał dr Rzeźnicki. – Polega jedynie na wsparciu przez administrację producentów rolnych w dostosowaniu się do przepisów unijnych. A te już takie obowiązki nakładają.

Tak więc główne cele KPD to upowszechnianie ogólnych zasad integrowanej ochrony roślin wśród użytkowników pestycydów i zapobieganie zagrożeniom związanym ze stosowaniem środków ochrony roślin. – Naukowcy opracowali 26 metodyk integrowanej ochrony upraw rolniczych i 30 upraw ogrodniczych oraz 10 innych, na przykład grzybów – wymieniał dr Rzeźnicki. – Opracowywane są kolejne metodyki, poradniki i sygnalizatory agrofagów oraz programy ochrony roślin z dodatkowymi zaleceniami, które sukcesywnie bezpłatnie udostępniamy na wielu stronach internetowych, w tym na stronie ministerstwa rolnictwa.

Od 1 września ub.r. działa platforma sygnalizacji agrofagów, która ma służyć doradcom i rolnikom. - Na stronie agrofagi.com.pl znajdą oni na razie informacje z monitoringu agrofagów w 120 punktach obserwacyjnych w uprawach pszenicy ozimej i rzepaku ozimego, metodyki i poradniki integrowanej ochrony roślin i integrowanej produkcji. Można też zadawać pytania specjalistom z Instytutu Ochrony Roślin, Instytutu Ogrodnictwa i Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – poinformowała dr hab. Anna Tratwal z IOR-PIB. Instytut jest autorem platformy. – Na razie na stronie mamy 537 plików i 30 linków. Chcemy udoskonalić komunikaty i dodać monitoring agrofagów w uprawach kukurydzy, buraków cukrowych, ziemniaków i roślin strączkowych.

- Rozwijamy nie tylko system sygnalizacji, ale też siatkę stacji meteorologicznych i gospodarstw demonstracyjnych – zapewniał dr Rzeźnicki.

Strona agrofagi.com.pl cieszy się coraz większym powodzeniem – od września do końca 2016 r. odwiedziło ją 54 tys. użytkowników, a w styczniu 2017 r. – ponad 20 tys.

Dron jak opryskiwacz

W ramach KPD rozwijane jest też doradztwo rolnicze – na razie przeszkolono 640 doradców zajmujących się integrowaną ochroną roślin. Szkoleni są także rolnicy. – Od 2013 roku szkolenia chemizacyjne prowadzi ponad 350 podmiotów, odbyło się 15 tysięcy szkoleń podstawowych i uzupełniających, w których uczestniczyło 350 tysięcy osób – wyliczał dr Rzeźnicki. – Brakuje nam jednak jednolitych i spójnych materiałów szkoleniowych. Nad tym musimy jeszcze popracować.

W 2014 r. zmodyfikowany został system badań opryskiwaczy – teraz muszą je przejść także statki powietrzne używane do oprysków środkami ochrony roślin oraz pojazdy szynowe służące np. do zwalczania chwastów na nasypach kolejowych. Od 2015 r. badania przechodzi też sprzęt niestandardowy, np. opryskiwacze taczkowe czy zaprawiarki. Od 26 listopada 2016 r. do ochrony roślin może być używany wyłącznie sprzęt przebadany lub nowy (do pięciu lat). Badaniom nie podlegają tylko opryskiwacze ręczne i plecakowe. Opryskiwacze bada w Polsce 385 podmiotów. Obecnie w systemie PIORiN zarejestrowanych jest ok. 300 tys. urządzeń podlegających badaniom.

To nie koniec

W Polsce sprzedaje się rocznie ponad 67 tys. t pestycydów. Na hektar średnio rolnicy stosują od ok. 0,5 kg do ponad 10 kg substancji czynnej (te najwyższe dawki np. w sadach jabłoniowych). Dlatego tak ważną rolę pełnią inspektorzy Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa. – Przeprowadzają 29 tysięcy kontroli rocznie. Stwierdzają około 2 procent nieprawidłowości – mówił dr Rzeźnicki. – Polegają one na niewłaściwym użyciu środków ochrony roślin i zbyt dużych pozostałościach pestycydów w plonach, ale też na nieprowadzeniu ewidencji oprysków przez rolników, na braku badań technicznych opryskiwaczy czy braku szkoleń chemizacyjnych.

Od 2013 r. inspekcje nie otrzymały zgłoszeń o zatruciach ludzi agrochemikaliami, ale rocznie przyjmują od 40 do 90 zgłoszeń dotyczących zatrucia pszczół.

Wyniki realizacji naszego KPD musimy przekazać Komisji Europejskiej, a już niedługo ogłoszony zostanie następny plan obejmujący lata 2018-22. W pierwszej połowie 2017 r. odbędą się w związku z nim konsultacje społeczne. – W tym roku ma też zostać znowelizowana ustawa o środkach ochrony roślin z 8 marca 2013 roku – zapowiedział dr Rzeźnicki.

***

57. Sesja Instytutu Ochrony Roślin – PIB odbyła się 9-10 lutego w Poznaniu. Podczas otwarcia 11 pracowników instytutu otrzymało odznakę „Zasłużony dla rolnictwa”, a medalem IOR-PIB uhonorowany został Jan K. Ardanowski, poseł PiS, wiceprzewodniczący sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Cały tekst będzie można przeczytać w marcowym numerze miesięcznika "Przedsiębiorca Rolny"

Małgorzata Felińska

Fot. Alina Kus


przeglądaj wszystkie
 
© 2013 copyright APRA, wszelkie prawa zastrzeżone