Zapraszamy
na strony czasopism wydawnictwa:

Rolnik DzierżawcaNowoczesna UprawaRolniczy Przegląd TechnicznyHoduj z głową bydłoHoduj z głową świnie


Sonda
Jak oceniasz swoje zbiory kukurydzy na kiszonkę?
 
Dobrze
Źle
Trudno powiedzieć


Prawo
Kara za brak umowy 

Od 11 lutego dyrektorzy oddziałów terenowych Agencji Rynku Rolnego są zobowiązani do nakładania wysokich kar finansowych za zakup produktów rolnych bez pisemnej umowy z producentem lub za sporządzenie tzw. wadliwej umowy. Wielu przedsiębiorców obawia się sankcji twierdząc, że przepisy są nieprecyzyjne. 

W świetle prawa, kontrakty muszą podpisywać wszyscy – od dużych przetwórców i sieci handlowych, po małe, osiedlowe sklepy.

Ministerstwo rolnictwa podkreśla, że nowy obowiązek ma na celu wzmacnianie współpracy w łańcuchu dostaw żywności poprzez przeciwdziałanie nieuczciwym praktykom. „Widząc potrzebę wzmocnienia pozycji producenta, Polska wdrożyła przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w zakresie kształtowania właściwych stosunków umownych” – informuje MRiRW. 

Tylko na piśmie

Umowa dotycząca zakupu produktów rolnych musi być sporządzona w formie pisemnej jeszcze przed ich dostawą. Powinna zawierać przede wszystkim cenę do zapłaty. Co ważne, cena określona w umowie jest niezmienna lub obliczana przez połączenie różnych czynników określonych w umowie, które mogą obejmować wskaźniki odzwierciedlające zmiany warunków na rynku, dostarczoną ilość oraz jakość lub skład dostarczonych produktów. Umowa musi też  precyzować ilość i jakość produktów rolnych oraz termin dostawy. Może być sporządzana na czas ograniczony lub nieograniczony, ale powinna zawierać klauzule dotyczące jej rozwiązania. Obecnie nie jest uregulowany minimalny okres obowiązywania umowy o określają to strony umowy w dwustronnych negocjacjach.

W umowie powinny znaleźć się także szczegóły dotyczące terminów i procedur płatności, ustalenia dotyczące odbioru lub dostawy produktów rolnych, a także przepisy mające zastosowanie w przypadku zaistnienia tzw. siły wyższej.

Resort rolnictwa podkreśla, że wszystkie elementy umów na dostawę produktów rolnych zawieranych przez producentów, odbiorców, przetwórców lub dystrybutorów mogą być „swobodnie negocjowane pomiędzy stronami”. 

Wyjątek od zasady

Kiedy nie są wymagane umowy? W przypadku, gdy produkty rolne dostarczane są przez producenta nabywcy mającemu formę spółdzielni, której producent jest członkiem, a statut tej spółdzielni lub przepisy i decyzje w nim zawarte lub z niego wynikające zawierają przepisy o podobnych skutkach jak wymogi dotyczące umów wynikające z ustawy. 

Wysokie kary

Nabywanie produktów rolnych przez przedsiębiorców bez wymaganych lub niespełniających warunków umów może zakończyć się nałożeniem przez Agencję Rynku Rolnego sankcji w formie kary pieniężnej w wysokości 10 proc. wartości produktów zakupionych na podstawie wadliwej umowy. Na obowiązek uiszczenia kary pieniężnej oraz jej wysokość nie mają wpływu ani odstąpienie od umowy, ani zmniejszenie jej wartości (np. poprzez wystawienie faktury korygującej).

Sprawdziliśmy w ARR, jak funkcjonują nowe przepisy. – Agencja zgodnie z kompetencjami ustawowymi może i prowadzi czynności sprawdzające w zakresie weryfikacji, czy nie dochodzi do nabycia produktów rolnych bez pisemnej umowy lub na podstawie umowy niespełniającej warunków – potwierdza Karolina Dziewulska-Siwek, rzeczniczka prasowa ARR.

Jaki jest efekt pracy kontrolerów? – Do 24 marca nie został ukarany żaden podmiot, natomiast ewentualną skalę nieprawidłowości będzie można ocenić po dłuższym okresie obowiązywania przepisów związanych z możliwością nakładania sankcji – dodaje rzeczniczka. 

Konieczne zmiany

Nowe przepisy krytykuje wiele firm i organizacji branżowych, które domagają się zmian. Podnoszą argument, że nie wiadomo, czy umowa zawarta za pośrednictwem poczty elektronicznej jest ważna i nie zakwestionuje jej ARR. Strony nie wiedzą, jak umowa powinna wyglądać, kiedy dokładnie powinna być zawarta, w jaki sposób określić ceny dostarczanych produktów w perspektywie kilku miesięcy (dotyczy to umów długookresowych).

- Ta ustawa skierowana jest przeciwko właścicielom małych gospodarstw rolnych i przeciwko małym sklepom – uważa Mirosław Mazuruk, prezes Warszawskiego Rolno-Spożywczego Rynku Hurtowego SA w Broniszach. – Na naszej giełdzie sprzedaje swoje produkty 15 tysięcy właścicieli małych gospodarstw. Kupujących jest znacznie więcej. Czy na każdą skrzynkę jabłek muszą zawierać umowę?

Inną kwestią jest kara w wysokości 10 proc. ceny towaru, która nie jest elastyczna. Wymierzana w drodze decyzji administracyjnej nie może być zastąpiona przez inną sankcję, nie ma także możliwości, aby od niej odstąpić. 

Ministerstwo rolnictwa pracuje nad zmianami w przepisach, ale nie wiadomo, kiedy poznamy konkrety. ARR podkreśla, że do czasu zmiany prawa obowiązują te regulacje, które są obecnie i przedsiębiorcy oraz rolnicy muszą się do nich stosować. 

***

Przepisy wymuszające podpisywanie umów nie są nowe i weszły w życie w październiku 2015 r. Wtedy jednak nie wprowadzono sankcji finansowych. Dopiero ustawą z 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi wprowadzono zmiany do ustawy o Agencji Rynku Rolnego, które wywołały u przedsiębiorców strach przed wysokimi karami. 

Krzysztof Zacharuk

 


przeglądaj wszystkie


Komentarze
Dodaj komentarz
Zobacz wszystkie komentarze
 
© 2013 copyright APRA, wszelkie prawa zastrzeżone