Zapraszamy
na strony czasopism wydawnictwa:

Rolnik DzierżawcaNowoczesna UprawaRolniczy Przegląd TechnicznyHoduj z głową bydłoHoduj z głową świnie


Sonda
Czy zmiana na stanowisku ministra rolnictwa jest korzystna dla producentów rolnych?
 
Tak
Nie
Nie mam zdania


Rekomendacje firm

Zasilanie przez liście 

Mikropierwiastki są pobierane przez rośliny w ilości ponad 1000-krotnie mniejszej niż składniki podstawowe. Nie znaczny to jednak, że są mniej ważne. W sytuacji niedożywienia również wpływają istotnie na redukcję potencjalnych plonów. Warto więc posiadać umiejętność rozpoznania, które z nich stanowią czynnik minimum.

W naszych glebach najbardziej deficytowymi mikroskładnikami są bor i miedź, a w dalszej kolejności molibden. Według danych stacji chemiczno-rolniczych, niską zawartość boru stwierdzono w 74, miedzi w 34, a molibdenu w 20 proc. przebadanych prób gleby. Inaczej ma się sprawa z manganem. Tego mikroskładnika, podobnie jak cynku, w naszych glebach z reguły nie brakuje. Problemy z jego dostępnością występują głównie na stanowiskach o wysokim odczynie. W miarę wzrostu odczynu gleby rozpuszczalność manganu gwałtownie spada i przy pH powyżej 6,5 pierwiastek ten praktycznie nie jest pobierany przez system korzeniowy. Odwrotnie przedstawia się sytuacja z molibdenem. Jego przyswajalność wzrasta w warunkach wysokiego odczynu, natomiast szybko zmniejsza się w miarę wzrostu zakwaszenia roztworu glebowego.

Dokarmianie prewencyjne

Widoczne objawy deficytu mikroskładników na roślinach można spotkać bardzo rzadko. Najczęściej mamy do czynienia z niedoborami ukrytymi, przebiegającymi bezobjawowo, konsekwencją których jest także utrata potencjalnych plonów. Interwencja dopiero po wizualnym rozpoznaniu stanu niedożywienia jest działaniem spóźnionym, które nie usunie negatywnych skutków zachwiania homeostazy żywieniowej. Ujawnienie się symptomów głodu świadczy o długotrwałym niedoborze pierwiastka, co zawsze prowadzi do zachwiania metabolizmu rośliny, rezultatem czego są zaburzenia we wzroście i rozwoju oraz straty w plonach.

Rozpoznanie potrzeb

Podstawą efektywnego nawożenia mikroskładnikami jest wiedza o zasobności gleby oraz wrażliwości roślin na niedobór konkretnego pierwiastka. Poza podstawowym badaniem stanu agrochemicznego gleby (odczyn, fosfor, potas, magnez) warto zbadać zawartość mikroskładników. Obecnie koszt takich badań (B, Cu, Mn, Zn, Fe) w jednej próbce gleby w stacji chemiczno-rolniczej wynosi 52,48 zł. Zważywszy, że jedna próbka gleby może reprezentować powierzchnię do 4 ha, a badania wykonuje się w cyku czteroletnim, to będzie wydatek rzędu 3,28 zł/ha/rok. Zatem koszty analizy są mniejsze od jednego litra czy kg większości mikronawozów dostępnych na rynku.

Zasadą jest, że dokarmiamy głównie tymi mikroskładnikami, na których niedobór roślina jest szczególnie wrażliwa. Pozostałe pierwiastki należy traktować jak wskazany, aczkolwiek niekonieczny dodatek.

Kiedy stosujemy mikroelementy?

Dokarmianie dolistne jest uzasadnione, a wręcz niezbędne w warunkach niskiej zawartości mikroelementu w glebie oraz wysokiej wrażliwości rośliny na jego niedobór. W takiej sytuacji zalecane jest, poza dokarmianiem dolistnym, dodatkowo nawożenie doglebowe pod przedplon, które wykonuje się raz na kilka lat w celu uzupełnienia zasobów glebowych. Należy stosować koncentrat nawozowy brakującego mikroskładnika, a nie mikronawozy wieloskładnikowe, zawierające zbyt mało pierwiastka będącego w niedoborze. Nawóz wieloskładnikowy można traktować, jako dodatek do koncentratu nawozowego deficytowego pierwiastka. Przy średniej zasobności gleby i w warunkach intensywnych technologii uprawy, zalecane jest stasowanie mikronawozu wieloskładnikowego o stosunkowo wysokiej zawartości składnika „wrażliwego”. Na glebach o wysokiej zawartości mikroelementów nawożenie nimi jest zbędne, aczkolwiek w sytuacji ograniczonej dostępności składników z gleby, może również być opłacalne.

Ze względów ekonomicznych dolistne dokarmianie roślin wykonuje się roztworem cieczy składającej się z kilku składników i często – o ile zbieżność terminów na to pozwala – zabieg łączy się z chemiczną ochroną roślin przed chorobami i szkodnikami. W tym wypadku obowiązuje zasada, że im więcej składników dodano do cieczy roboczej, tym ich stężenie powinno być niższe. Należy stosować dolne wartości dawek podane w etykietach produktów.

Z szerokiej gamy mikronawozów dostępnych na rynku w zależności od sytuacji należy wybierać koncentraty zawierające brakujące pierwiastki lub preferować nawozy wieloskładnikowe specjalnie przeznaczone dla konkretnych roślin. Podejmując decyzję o zakupie trzeba również brać pod uwagę termin zabiegu. Mikroelementy, poza borem i molibdenem, są dostępne w nawozach głównie w formie chelatów lub siarczanów. Z tych pierwszych pobierane są kilkukrotnie szybciej, ale ta forma chemiczna efektywnie działa w temperaturze powyżej 15 st. C.

Efektywność zabiegu

W przypadku decyzji o wykonaniu zabiegu należy podjąć wszelkie możliwe kroki, aby jego skuteczność była jak największa. Wpływa na to wiele czynników. Do najważniejszych należą:

- uregulowany odczyn gleby oraz co najmniej średnia zasobność gleby w P, K, Mg;

- zbilansowane nawożenie podstawowe (doglebowe);

- pełna ochrona przed chorobami i szkodnikami (roślina musi być zdrowa i mieć wysoki wigor);

- sprzyjające warunki pogodowe (wysoka wilgotność powietrza – powyżej 60 proc., małe nasłonecznienie, temperatura 12-20 st. C, prędkość wiatru do 4 m/s);

- oprysk drobno- lub średniokroplisty, ciecz robocza powinna pokryć liście z obu stron i nie spływać z rośliny;

- dobór składników i odpowiednie stężenie cieczy roboczej (należy bezwzględnie przestrzegać instrukcji zawartych w etykietach).

Wrażliwość podstawowych gatunków uprawnych na niedobór mikroskładników

Roślina

Mikroskładniki

Fe

Mn

Zn

Cu

B

Pszenica

2

3

2

4

1

Jęczmień

2

3

2

4

1

Owies

2

4

2

4

1

Kukurydza

3

3

4

2

3

Rzepak

3

3

2

2

4

Burak cukrowy

2

3

3

2

4

Ziemniak

3

4

2

2

2

Groch

3

3

2

2

3

1 – wrażliwość bardzo niska, 2 – wrażliwość mała, niedobory ujawniają się rzadko, 3 – wrażliwość duża, średnia reakcja rośliny na niedobór składnika, objawy niedoboru niewidoczne (utajone), 4 – wrażliwość bardzo duża, silna reakcja rośliny na niedobór składnika, widoczne objawy niedoboru.

Źródło: Grzebisz, 2009

 dr inż. Dariusz Górski

Instytut Ochrony Roślin – PIB

TSD w Toruniu

 

Do nawożenia dolistnego zbóż ozimych i jarych firmy polecają następujące produkty: 

ADOB 

W uprawie zbóż, poza szybką aplikacją nawozów azotowych zaraz po ruszeniu wegetacji, firma ADOB poleca zastosowanie nowego krystalicznego nawozu dolistnego ADOB Mikro Zboże. Zawiera on: 10 proc. N, 5 proc. K20, 31 proc. S03, 3 proc. Mn, 1,5 proc. Cu, 0,5 proc. Zn, 0,3 proc. Fe oraz 0,02 proc. Mo. Mangan, miedź, cynk i żelazo są chelatowane EDTA. Firma radzi rolnikom, by zastosowali nawóz trzykrotnie: w fazie krzewienia, pierwszego kolanka i kłoszenia, w dawce 2 kg/ha. Mangan pełni bardzo ważną rolę w fazie krzewienia, ponieważ bierze udział w reakcjach fotosyntezy, tworzeniu chlorofilu i syntezie białek. Miedź ma podstawowe znaczenie w reakcjach fotosyntezy i w powstawaniu enzymów. Działa synergistycznie z azotem podnosząc plon i parametry jakościowe zbóż. ADOB Mikro Zboże nie zawiera aminokwasów, dzięki czemu jest kwalifikowany jako nawóz WE.

Makroskładniki w zbożach uzupełni nawóz ADOB Profit 18+18+18 + mikro, który w szybki sposób dostarczy je roślinom, co jest  szczególnie istotne w okresach suszy. W fazie krzewienia oraz pierwszego kolanka ADOB zaleca stosowanie nawozu w  dawce 3 kg/ha, a w fazie kłoszenia 2 kg/ha.

Agrii

Do prewencyjnego i interwencyjnego stosowania, w przypadku niedoborów mikroelementów w zbożach firma Agrii rekomenduje przede wszystkim FoliQ CuMnS Plus oraz FoliQ Mikromix. Pierwszy zawiera wysokie dawki niezbędnych dla zbóż Mn, Zn oraz Cu. Drugi, to nawóz zawiesinowy o wysokiej koncentracji kluczowych mikroelementów, wzbogacony dodatkami poprawiającymi jakość cieczy roboczej i przyswajalność składników.

W zapowiadającym się trudnym sezonie wiosennym nie może zabraknąć produktów stymulujących wzrost, dlatego tej wiosny Agrii poleca zastosowanie nawozów FoliQ Aminovigor i FoliQ Ascovigor. FoliQ Aminovigor wyróżnia się wysokim stężeniem wolnych aminokwasów i mikroelementów. Jest idealny do wspomagania procesów regeneracji roślin po zimie, ponieważ kompleks aminokwasowo-mineralny stanowi główny budulec uszkodzonej przez mróz tkanki. FoliQ Ascovigor bazuje na wyciągu z alg morskich, na naturalnych hormonach wzrostu, a wzbogacony jest zestawem mikroelementów oraz witamin. Wpływa korzystnie na przebieg procesów życiowych, stymulując rozwój systemu korzeniowego oraz wzrost roślin.

W ofercie firmy Agrii klienci znajdą także nawóz Nutri-Phite PGA, który łączy w swoim składzie fosfonian oraz pyroglutaminian. Fosfonian podnosi odporność roślin na choroby i łagodzi skutki stresów abiotycznych. Pyroglutaminian jest naturalnym aminokwasem, regulującym metabolizm roślin, odpowiadającym m.in. za przyśpieszenie procesu fotosyntezy, co przyczynia się do wzrostu biomasy korze­ni oraz liści i w efekcie do poprawy plonowania.  

Arkop

Spośród makroelementów podstawowymi składnikami w dokarmianiu dolistnym zbóż są magnez i siarka, które mogą być wnoszone w postaci Jednowodnego Siarczanu Magnezu (23 proc. MgO, 46 proc. SO3), jednorazowo w dawce 5-7,5 kg/ha. W ofercie firmy Arkop znajduje się także AminoMag Activ, który oprócz siarki i magnezu zawiera również aminokwasy (0,5 proc.) poprawiające znacznie jakość plonu. Zapewniają one szybki i łatwy transport składników pokarmowych w roślinie, wspomagając efektywność ich wykorzystania. Poza tym łagodzą skutki stresów, takich jak susza czy niska temperatura.

Produktem szczególnie bogatym w aminokwasy jest Activ ProAmin (5 proc. MgO, 0,06 proc. Cu, 1,8 proc. Fe, 0,72 proc. Mn i aminokwasy) zalecany zarówno do zbóż jarych, jak i ozimych. Dzięki ściśle ukierunkowanym procesom wytwarzania aminokwasy zawarte w Activ ProAmin są przyswajane dla roślin w co najmniej 80 proc.

Bardzo ważnym pierwiastkiem jest azot. Można go skutecznie dostarczyć stosując ActiPlon Zboża, który oprócz azotu, magnezu i siarki (7,4 proc. N, 9,1 proc. MgO, 18,5 proc. SO3) zawiera zestaw mikroelementów w formie schelatowanej (1,6 proc. Zn, 1,8 proc. Mn,0,6 proc. Cu, 1,8 proc. Fe) i nieschelatowanej (0,3 proc. B i 0,001 proc. Mo). Nawożenie zbóż fosforem i potasem najlepiej wykonać stosując specjalistyczne nawozy z linii Fosfi Activ, które zawierają fosfor w unikalnej fosforynowej formie, stymulującej tworzenie fitoaleksyn, czyli naturalnych związków odpowiadających za odporność roślin. Nawozy Fosfi Activ skutecznie poprawiają funkcjonowanie oraz wzrost roślin w warunkach stresowych.

Caldena

- Agravita Aktiv 48 (8 proc. N, 20 proc. P2O5, 20 proc. K2O, 0,02 proc. B, 0,05 proc. Cu*, 0,1 proc. Fe*, 0,05 proc. Mn*, 0,05 proc. Zn**EDTA; dawka: 0,5 kg/ha) –  nawóz o działaniu stymulującym, wspomaga regenerację uszkodzeń pozimowych i poprawia kondycjęstymuluje rozwój systemu korzeniowego i krzewienie, ułatwia przezwyciężenie warunków stresowych.

- Agravita Aktiv 70 (10 proc. N, 52 proc. P2O5, 8 proc. K2O, 0,02 proc. B, 0,05 proc. Cu*, 0,1 proc. Fe*, 0,05 proc. Mn*, 0,05 proc. Zn*,*EDTA; dawka: 0,5 kg/ha) intensyfikuje zawiązywanie ziarna, podtrzymuje zieloność liści, zwiększa MTZ i poprawia parametry jakościowe ziarna.

- Agravita Premium Fast (10 proc. N, 50 proc. P2O5, 10 proc. K2O, 0,02 proc. B, 0,05 proc. Cu*, 0,1 proc. Fe*, 0,05 proc. Mn*, 0,0005 proc. Mo i 0,05 proc. Zn*, *EDTA; obniża pH wody; dawka: 2-4 kg/ha) pobudza rozwój systemu korzeniowego, kształtuje liczbę źdźbeł i kłosków, zwiększa odporność na chłody i patogeny.

- Agravita Cu Fast (10 proc. Cu, 4 proc. Zn, 2 proc. Mn, 5 proc. N, 5 proc. MgO; obniża pH wody; dawka: 0,3 kg/ha) stymuluje krzewienie, kształtuje liczbę ziarniaków, zwiększa odporność na choroby grzybowe, niskie temperatury i wyleganie.

- Agravita Mn Fast (14 proc. Mn, 3 proc. Zn, 5 proc. N, 6,5 proc. MgO; obniża pH wody; dawka: 0,5 kg/ha) intensyfikuje fotosyntezę, poprawia gospodarkę azotem, zwiększa odporność na patogeny, usprawnia pobieranie fosforu i żelaza z gleby.

- Agravita Siarczan Magnezu Siedmiowodny (16 proc. MgO, 32 proc. SO3, dawka: stężenie 5 proc.) cechuje się szybką i całkowitą rozpuszczalnością, zwiększa efektywność plonotwórczą azotu i poprawia zdrowotność.

Chemirol

Nawożenie dolistne należy przeprowadzać w odpowiednich fazach wzrostu roślin. W pierwszym etapie w fazie krzewienia, kiedy warunkowana jest liczba kłosów na 1 m², powstają zawiązki kłosów i programowana jest liczba ziarniaków w kłosie. W podstawowym zabiegu Chemirol rekomenduje zastosowanie nawozu Opti Zboża, który dostarczy roślinom niezbędne pierwiastki odpowiedzialne za ich właściwe odżywienie, krzewienie, metabolizm azotu oraz zdrowotność.

Idealnym rozwiązaniem wspomagającym rozwój roślin jest zastosowanie nawozu Dynamic Cresco, który bazuje na amonowym octanie cynku. Produkt powoduje lepsze ukorzenienie roślin, wyrównuje łan oraz ogranicza skutki stresów. Zalecana dawka to 0,8 l/ha.

Firma poleca także zastosowanie nawozu Krzemian, który zawiera kwas ortokrzemowy oraz mikroelementy. Podanie krzemu usztywnia roślinę oraz zwiększa zawartość chlorofilu w liściach, dzięki czemu proces fotosyntezy zachodzi sprawniej (sztywniejsze liście mają większą powierzchnię pochłaniania promieni słonecznych). Krzem zwiększa odporność roślin na niekorzystne warunki środowiskowe, ataki chorób grzybowych oraz insektów. Produkt należy stosować w dawce 0,5 l/ha, od fazy krzewienia do fazy strzelania w źdźbło, zabieg można powtórzyć podczas ochrony fungicydowej liścia flagowego.

Ekoplon

Wiosenne dokarmianie dolistne ma kilka istotnych funkcji. W pierwszym zabiegu najważniejszą jest regeneracja i wzmocnienie roślin, szczególnie na plantacjach przerzedzonych i osłabionych przez niedawne mrozy, a w kolejnym, przypadającym w fazie strzelania w źdźbło – zminimalizowanie strat plonu. Najlepszym nawozem do pierwszego zabiegu jest Maximus Platinum extra PKMg (3-4 kg/ha) – produkt bogaty w fosfor i potas, zawierający zwiększoną dawkę magnezu. Regeneruje system korzeniowy, a w przypadku zbóż jarych intensyfikuje jego rozwój, co wpływa na efektywne pobieranie wody i składników pokarmowych. W następnym zabiegu firma poleca Maximus Platinum 20+20+20 (4-5 kg/ha) – nawóz zrównoważony, którego zadaniem jest wsparcie intensywnego wzrostu roślin. Wymienione produkty oprócz zestawu makroskładników zawierają mikroelementy. Żelazo, mangan i cynk skompleksowane są kwasem lignosulfonowym – naturalnym czynnikiem chelatującym, który nie tylko zwiększa sorpcję tych składników, ale także wspomaga rośliny w czasie wystąpienia czynników stresowych (abiotycznych i biotycznych). Same lignosulfoniany mają charakter naturalnych adiuwantów, poprawiają parametry cieczy roboczej i mieszalność ze środkami ochrony roślin.

Aby zalecane zabiegi dokarmiania dolistnego były kompletne i odpowiadały na potrzeby zbóż, do każdego z nich należy dodać nawóz Maximus AminoMicro Zboża w dawce 0,5-1 kg/ha. Nawóz ten, to mieszanina sześciu mikroelementów ze zwiększoną zawartością Cu (50 g/kg) i Mn (40 g/kg).

Intermag

Firma opracowała programy dokarmiania dolistnego i biostymulacji dla pszenicy, pszenżyta, jęczmienia, żyta oraz owsa. W szczegółach prezentowane są na stronie internetowej producenta. Najczęściej jednak do dolistnego odżywiania zbóż Intermag poleca:

- Plonvit Zboża, który zawiera schelatowane mikroelementy, a poza tym magnez, azot oraz formułę INT, zwiększającą pobieranie, przyswajanie i transport składników pokarmowych. Firma poleca stosowanie tego nawozu już jesienią w zbożach ozimych, a  wiosną w oziminach i uprawach jarych, w terminach T1 i T2, w dawce 1-1,5 l/ha.

- Plonvit Opty – krystaliczny nawóz NPK (20/20/20) zawierający schelatowane mikroelementy, magnez oraz formułę INT. Firma poleca stosowanie preparatu w terminie T1 i T2, w dawce 2-4 kg/ha, szczególnie w przypadku uprawy na słabszych glebach, o niskiej lub średniej zasobności w makro- i mikroskładniki, a także wówczas, gdy panują niekorzystne warunki pogodowe dla rozwoju zbóż. Do zabiegu T1 Intermag rekomenduje również Mikrochelat Cu-15, w dawce 0,2-0,5 kg/ha, a do T2 Mikrochelat Mn-13, w dawce 0,5-1 kg/ha. Poleca też stosowanie stymulatorów wzrostu, w tym stymulatora plonowania Tytanit, stymulatora odporności – Optysil oraz stymulatora regeneracji – Aminoprim. Zabiegi radzi wykonywać w postaci oprysku drobnokroplistego z zastosowaniem adiuwantów (Faster i Aditens) oraz kondycjonera wody Proaqua.

Yara Poland

Nawożenie dolistne zbóż to przede wszystkim dostarczanie kluczowych mikroelementów. Analizując zapotrzebowanie i pobranie mikroskładników przez zboża można zauważyć, że rośliny te najwięcej pobierają i korzystnie reagują na nawożenie manganem, cynkiem i miedzią. Dla zaspokojenia potrzeb zbóż Yara poleca nawóz YaraVita Zboże, który zawiera mangan (150 g/l), cynk (80 g/l), miedź (50 g/l), a także makroskładniki: azot (64 g/l) i magnez (250 g/l MgO). Rekomendowana dawka to 1-2 l/ha, od fazy krzewienia do liścia flagowego (BBCH 27-37). W przypadku pszenicy optymalne zastosowanie to 1-1,5 l/ha w fazie strzelania w źdźbło (w zabiegu  T1) oraz 0,5-1 l/ha w fazie liścia flagowego (w zabiegu T2). Przy uprawie pozostałych zbóż można się ograniczyć do jednego zabiegu (pierwszego). Wskazane jest nawożenie zbóż ozimych tym nawozem również jesienią (dawka 0,5 l/ha).

W celu regeneracji zbóż ozimych wiosną lub pobudzenia zbóż jarych poprzez dostarczenie energii w postaci fosforu, zaleca się stosowanie nawozu YaraVita Kombiphos, który zawiera fosfor (440 g/l P2O5), potas (75 g/l K20), magnez (67 g/l MgO), mangan (10 g/l) oraz cynk (5 g/l). Nawóz ten, w dawce od 2-5 l/ha stanowi zastrzyk energii, zmniejsza problemy w pobieraniu fosforu z gleby i jednocześnie wpływa na równomierny wzrost roślin.

Aby rośliny wesprzeć dodatkowo siarką, zabiegi dolistne można poszerzyć o zastosowanie płynnej siarki w nawozie YaraVita Thiotrac (750 g/l SO3). Zostało udowodnione, że jego zastosowanie z zabiegiem fungicydowym na kłos w pszenicy jakościowej korzystnie wpływa na jakość plonu. Zalecana dawka nawozu to 2-5 l/ha.

Zebrała Alicja Siuda

 


przeglądaj wszystkie
 
© 2013 copyright APRA, wszelkie prawa zastrzeżone | Polityka prywatności | Regulamin | Regulamin prenumerat